Landcare Research - Manaaki Whenua

Landcare-Research -Manaaki Whenua

FNZ 25 - Cercopidae (Insecta: Homoptera) - Māori summary

Hamilton, KGA; Morales, CF 1992. Cercopidae (Insecta: Homoptera). Fauna of New Zealand 25, 40 pages.
(ISSN 0111-5383 (print); no. 25. ISBN 0-477-02636-2 (print)). Published 25 May 1992
ZooBank: http://zoobank.org/References/B9C60411-DAE0-4D85-AB48-9BB7963BCA95
DOI:

He whakapotonga ma te marea

He whaamere tino rerekee nga Cercopidae i waenga nui i nga whaamere o nga aitanga-a-pepeke ngote-raakau. He toohihi ng a tinana; he pereti peenei me te hiira i waenganui i nga puutake parirau; no reira e peenei ana me te ropuu pekepeke-rauraakau (Cicadellidae) te aahua. Engari, ko te aahua o nga waewae muri e peenei ana me oo nga pekepeke-raakau (Fulgoroidea); he kipa to nga taha me to te matamata o te 'tibia'. Na te hakahaka me te aahua poroka ka tapaina ai ko 'pekepeke poroka'.

Ka noho nga peepi kei roto i te huka na raatou anoo i tiko mai ki nga peka me nga rau me te puutake o te tarutaru e nohoia ana e raatou; no reira raatou e noho ana i roo wai. Kua kitea pea e koe eenei putunga huka; kei Ooropi e tapaina ana ko 'huare piipiiwharauroa'. E peenei ana te aahua o nga peepi me nga pakeke engari kaahore he parirau, he aahua maa hoki te kara. Kua tapaina nga peepi me nga pakeke ko ngaarara-huare.

He rawe nga peepi ki te whakaputa mai i te huka e hunaa ai, e tiakina ai raatou. Ko teetahi waahi o te wai-raakau ka kawea keetia i te korokoro ki te terotero, aa, ka tahe mai i te tou. E whakangaa ana raatou ma teetahi ngongo i raro i te puku, aa, ma te weronga atu o te matamata o te puku ki waho o te putunga huare ka whakahaa mai te hau. Na te nanati o te puku i roto i te putunga huare ka hiirere ai te hau i roto i te ngongo, aa, na reira e koropupuu mai ana te huka.

Kaahore kau nga whanaunga tata o nga ngaarara-huare, engari he huaanga raatou no te aitanga pepeke-rau me nga taatarakihi. He nui nga raakau e kainga ana, tae atu ki nga karaaihe, nga tarutaru me nga raakau o te ngahere. E whaa rau nga raakau e kainga ana e te ngaarara-huare taiapa no te Haawhe-o-te-ao ki te Raki, engari ko tana kai e tino hiahia ai he tarutaru; kua noho tuuturu ia i Niu Tiireni nei, aa, kei te horahora haere. Ko nga kai e paingia ana i konei ko te maanuka, me te raataa, me te karamuu.

Kotahi tekau maa rima nga tuumomo (species), e whaa hokinga hapuu (genera) e moohiotia ana i Aotearoa nei; kei Te Ika-a-Maaui anoo te nuinga. He whanaunga tata ki nga Cercopidae o Aotearoa nga tuumomo e whaa i runga i nga moutere kei te raki me te hauaauru (New Caledonia, Norfolk Island, Lord Howe Island).

Kei Chile he whanaunga no te mea nui o nga ngaarahuare o Niu Tiireni. Ko oo raaua tuupuna pea no te waa i mua atu i te wehewehenga o Aotearoa me Amerika-ki-te-tonga, kotahi rau miriona tau i mua atu i to taatou waa. Ko eetahi ngaarara-huare i mauria mai pea e nga aawhaa o nga taki waa maahanahana; no muri mai pea na te tangata i mau mai eetahi.

Translated by: UniServices Translation Centre, Auckland